Gündem

Enfeksiyon, kuluçka, semptomlar ve düzgünleşme: Covid’e yakalandıktan sonra bedeninize ne oluyor? 112 Acil Fm Haber

Paylaş


112 Acil Fm Haber

Koronavirüs pandemisi başladıktan iki buçuk yıl sonra, Covid enfeksiyonları dünyanın çeşitli yerlerinde tekrar artmaya başladı.

Omicron‘un süratle yayılan iki yeni alt varyantı (BA.4 ve BA.5) ve tedbirlerin gevşetilmesi, olay sayılarındaki artışta tesirli oluyor.

Lakin, koronavirüsün bulaşması ve bedenimizdeki tesirleri hakkında yeni sorular gündeme geldi.

Covid’in bedeninize ne yaptığına ve patojenle, yani hastalığa neden olan hususla birinci temastan sonra her gün neler olduğuna bir göz atalım.

Aşağıdaki vakit çizelgesinin, memleketler arası sıhhat kuruluşları tarafından incelenen bilimsel çalışmalarda yayımlanan bilgilere dayanan, ortalama datalar olduğunu ve belirli durumlarda değişebileceğini belirtmek gerekiyor.

0. Gün: Enfeksiyon

Enfeksiyon, koronavirüs bulaşmış biriyle yakın temastan sonra başlar.

Bir kişi konuştuğunda, müzik söylediğinde, öksürdüğünde yahut hapşırdığında, Covid parçacıkları taşıyan tükürük damlacıkları etrafa salınır. Virüs ölçüsü duruma nazaran değişiklik gösterir.

Sao Paulo Üniversitesi Tropikal Tıp Enstitüsü’nde araştırmacı olan Virolog José Eduardo Levi, “Bazı şahısların dağıttığı ölçü daha düşüktür, bir mililitre tükürük başına yaklaşık 10 bin viral kopya düşer” diyor ve ekliyor: “Ancak ortalama yük 10 bin ila bir milyon parçacık ortasında değişiyor ve kimi insanların mililitrede bir milyara kadar viral kopya taşıdığını gördük”.

Bu küçük enfekte damlacıklar ya direkt yüzümüze temas edebilir ya da havada asılı kalarak dakikalarca hatta saatlerce “gezer”.

Bu, bir odada asılı kalan sigara dumanını andırıyor. Hava dolanımına bağlı olarak, beşerler bu damlacıkları nefes alırken soluyabilirler.

Bu, enfeksiyon sürecinin sahiden başladığı vakittir. Sars-CoV-2; burun, ağız ve gözlerin mukus zarlarındaki hücre reseptörlerine bağlanmak için Covid virüsünün dış yüzeyini kaplayan diken proteinini kullanır.

Bu andan itibaren virüs hücreyi istila eder ve hücrenin biyolojik sistemini tekrar tekrar kendisinin yeni kopyalarını oluşturmak için kullanır.

Levi, “Bu çoğaltma süreci, tek bir hücrede 100 ila 1000 yeni virüs üretir. Bu sayı o kadar fazla ki hücre onunla baş edemez. Hücre patlayıp öldükten sonra bu virüsler salınır ve komşu hücrelerde tıpkı süreci tekrarlar” biçiminde anlatıyor.

Bu çoğaltma, yeni varyantların artmasında tesirli. Tüm kopyalar birebir değil ve kimilerinde kıymetli genetik mutasyonlar olabiliyor. Genomdaki bu değişiklik şu anda bilinen alfa, beta, gama, delta ve omikron varyantları üzere yeni tiplere kapı açılıyor.

1., 2. ve 3. gün: Kuluçka

Sars-CoV-2 bedenimizin birinci hücrelerini istila etmeyi başardıktan sonraki adım, tesir alanını genişletmek.

İstila edilen her hücre binlerce kopya saldıkça, virüs organizmada daha çok ilerliyor. Virüsün varlığının tespit edilemediği bu sessiz evrim devri kuluçka olarak biliniyor.

Brezilya’daki Todos pela Saude Enstitüsü’nde bilimsel araştırmacı olan Virolog Anderson F. Brito, “Yeni varyantların kuluçka mühletinin azaldığını fark ettik” diyor.

İngiltere Sıhhat Güvenliği Kurumu raporuna nazaran, Alfa varyantının kuluçka mühleti ortalama beş ila altı gündü. Delta’da bu dört güne düştü.

Omicron ile viral yayılmayla semptomların başlangıcı ortasındaki ortalama müddet üç gün oldu.

Öbür bir deyişle, olağanda Covid belirtilerinin ortaya çıkması neredeyse bir hafta sürerken artık bir gecede de ortaya çıkabiliyor. Lakin kuluçka müddeti değişebilir. Birtakım durumlarda semptomlar virüsle birinci temastan 14 gün sonra ortaya çıkar.

4. ve 14. gün: Semptomların başlangıcı ve gelişmesi

Virüs üst teneffüs yollarında, yani burun, ağız ve boğazda ilerlerken, sonunda ona karşı akın başlatan bağışıklık sistemimiyle karşılaşır.

Birinci savunma sınırı, Çin’deki Zhejiang Üniversite Hastanesi’nde iki araştırmacı tarafından 2021’de yayımlanan bir makalede ayrıntılandırıldığı üzere nötrofiller, monositler ve “doğal öldürücüler” olarak isimlendirilen hücreleri içerir.

Vakitle, viral istilaya daha organize formda karşılık veren T lenfositleri ve antikorları hür bırakan B lenfositleri üzere öbür bağışıklık üniteleri devreye girer.

Covid semptomları birtakım insanlarda tam da bu bağışıklık tepkisi sonucunda ortaya çıkıyor. Burun akıntısı, öksürük, ateş ve boğaz ağrısı, birebir anda virüsü bedenden atmaya yönelik teşebbüslerin ve bu kadar çok hücrenin aralıksız çalışmasının bir tesiri.

Ama bu belirtiler ne kadar sürüyor?

Sao Paulo Üniversitesi’nden bulaşıcı hastalık uzmanı, Virolog Prof. Nancy Bellei, “Bu şahsa bağlı. Birkaç semptomu olan ve dört ya da beş gün sonra güzelleşen beşerler var. Başkaları içinse daha uzun sürüyor” diyor.

Tıpkı vakitte Brezilya Bulaşıcı Hastalıklar Derneği’nin (SBI) üyesi olan Bellei, “Genel olarak boğaz ağrısı ve ateş üzere en makûs belirtiler yaklaşık üç gün sürüyor” diyor ve ekliyor: “Bu devirden sonra burun akıntısı ve öksürük üzere daha hafif tesirler yedi ila on gün sürebilir”.

Bu evrede, konutta kalmak ve diğerleriyle teması mümkün olduğunca azaltmak çok kıymetli. Dışarı çıkmak yahut diğerleriyle etkileşime geçmek gerekiyorsa, güzel bir maske virüsü yaymanızı engelleyebilir.

Bedenin güzelleşmesi için dinlenmek çok kıymetli. Ağrı kesici ve ateş düşürücüler de yardımcı olabilir.

Bellei, “Semptomların başlamasından 72 saat sonra nefes darlığınız varsa yahut ateşiniz devam ederse, tıbbi yardım almanız öneriliyor” diyor.

Bu, bilhassa yaşlılar, kronik hastalığı olanlar yahut bağışıklık sistemi zayıf şahıslar için daha da değerli.

15. gün ve sonrası: Bitiş (veya uzun müddetli Covid semptomlarının başlangıcı)

Koronavirüs ile birinci temastan yaklaşık iki hafta sonra, bağışıklık sistemi çoklukla “savaşı kazanır”.

Aşılar buna yardımcı oluyor, zira bedenin savunma düzeneğinin patojenle temas etmeden evvel bile onunla savaşmak için “eğitilmesini” sağlar.

Birtakım durumlarda ise, virüs akciğer üzere hayati organlara ulaşmayı başararak önemli iltihabi durumlara yol açar. Bu durumlar ekseriyetle acil müdahale gerekir ve vefat riski yükselir.

Bununla birlikte, güzelleşen hastalar için bile semptomların aylarca, hatta yıllarca sürdüğü uzun müddetli Covid riski var.

Bu durum hala bilinmeyen olsa da, ABD Hastalık Denetim ve Tedbire Merkezi (CDC), koronavirüslü bireylerin yüzde 13,3’ünün semptomlarının bir ay yahut daha uzun mühlet devam ettiğini varsayım ediyor.

Ayrıyeten CDC’ye nazaran, hastaneye gitmesi gereken Covid hastalarının yüzde 30’undan fazlası altı ay sonra hala yorgunluk ve nefes alma problemlerinden tasa ve eklem ağrısına kadar çeşitli rahatsızlıklar yaşıyor.


112 AciL FM Sosyal Medya Hesaplarımız

" İnstagram ve Twetetr Hesabımızdan Anlık SonDakika içerikler paylaşılmakta "

112ACİLFM İNSTAGRAM

112ACİLFM TWİTTER

YOUTUBE   TikTok  ANDROİD

112AcilFm Kardeşi www.112acilfm.net

Eğlence,Kripto   www.webilginç.com


Youtube Kanalımızda ki Son Trend Videomuz

YouTube video


Paylaş
error: İçerikler korunmaktadır ! KOPYALANAMAZ